عبدالرضا دریانورد

آينه در آينه

 سالروز به شهادت رسيدن عصاره عصمت ،آيينه پاكي ،زلال كوثر بر همگان تسليت باد.

 اشاره:

فاطمه (عليها السلام) شخصيت ارزشمند تاريخ اسلام با انديشه‏ها و گفتار و رفتار خويش، نمونه و اسوه كامل براى انسان‏ها است. ايشان از چنان عظمتى برخوردار است كه امامان معصوم نيز وى را الگوى خويش معرفى كرده‏اند. در اين نوشتار ديدگاه پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله) و امامان معصوم (عليهم السلام) را درباره ايشان بررسى مى‏كنيم.

 از نگاه پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله)

سلمان فارسى مى‏گويد: رسول خدا (صلى الله عليه و آله) به من فرمود: اى سلمان، هر كس دخترم فاطمه را دوست بدارد، در بهشت در كنار من خواهد بود و هر كس او را دشمن بدارد، در آتش جهنم خواهد بود. اى سلمان، دوستى فاطمه در صد جايگاه به حال انسان سودمند است كه راحت‏ترين اين جايگاه‏ها عبارت است از مرگ، قبر و ميزان و سنجش (اعمال) و محشر و (پل) صراط و حساب كشى. پس، هر كس كه دخترم فاطمه از او راضى باشد، من از او خشنود مى‏گردم و هر كس كه من از او خشنود باشم، خدا از او خرسند خواهد بود و هر كس فاطمه از او خشمگين باشد، من بر او خشم مى‏كنم و هر كس من بر او خشم كنم، خداوند بر او غضب مى‏كند. اى سلمان، واى بر كسى كه به فاطمه و به فرزندان و شيعيانش ظلم كند.

 از نگاه امام حسين (عليه السلام)

امام حسين (عليه السلام) از كودكى به مادرش فاطمه زهرا (عليها السلام) علاقه فراوان داشت و در كنار او آرام مى‏گرفت.يكى از پرشورترين يادآورى‏هاى امام حسين (عليه السلام) از مادر عزيزش در لحظه بسيار حساس و سرنوشت ساز ايام حركت به سوى كربلاست كه در آن با زيباترين و شايسته‏ترين كلمات، طهارت و عصمت و عظمت مادر خود، حضرت زهرا (عليها السلام) را بيان مى‏دارد. آن حضرت همچنين در روز عاشورا كه هر كس با رجزخوانى، افتخارات خود را بيان مى‏كرد، افتخار خود را حضرت فاطمه (عليها السلام) معرفى كرد و فرمود: و فاطِمُ امّى من سلالةِ احمد؛ فاطمه (عليها السلام) مادر من است كه از سلاله پيامبر است.

 از نگاه امام باقر (عليه السلام)

امام باقر (عليه السلام) درباره مقام معنوى حضرت فاطمه زهرا (عليها السلام) فرمودند: درختى كه ريشه آن رسول خدا و شاخه آن اميرالمؤمنين و نو شاخه‏هاى آن فاطمه، دختر محمد (صلى الله عليه و آله) و ميوه‏هاى آن حسن و حسين (عليهم السلام) است، درخت نبوت است كه روييده رحمت و كليد حكمت و معدن معرفت و جايگاه رسالت و مكان آمد و شد فرشتگان و موضع سرّ و سپرده الهى و امانتى است كه بر آسمان‏ها و زمين عرضه شده و حرم بزرگ خدا و بيت قديم او هستند.

 از نگاه امام صادق (عليه السلام)

«سكونى» از ياران امام صادق (عليه السلام) مى‏گويد: با حالت غم و اندوه به نزد آن حضرت رفتم. امام با مشاهده حالت من فرمودند: علت حزن و اندوهت چيست و چرا چنين گرفته و غمناك هستى؟ گفتم: دخترى نصيبم شده است، امام فرمود: برايش چه نامى انتخاب كرده‏اى؟ عرض كردم: فاطمه. آن‏گاه امام آه عميقى از ته دل كشيد و سه بار اين نام را به ياد مادرش تكرار نمود و سپس به من فرمود: پس حال كه چنين نامى بر دخترت نهاده‏اى مبادا هرگز او را مورد شتم و ضرب قرار دهى. نام او نامى عزيز و محترم است. تو نيز همواره احترام نامش را داشته باش.

 از نگاه امام رضا (عليه السلام)

دو نفر از ياران امام رضا (عليه السلام) مى‏گويند: نزد آن حضرت رفتيم. او در سجده بود و سجده‏اش را طولانى كرد. سپس سرش را بلند كرد، عرض كرديم: سجده را طولانى كرديد؟ فرمود: هر كه اين دعا را در سجده شكر بخواند همچون مجاهدان روز بدر در كنار رسول خدا (صلى الله عليه و آله) پاداش دارد. گفتيم آن را بنويسيم. فرمود: بنويسيد و هرگاه سجده شكر به جاى آورديد اين گونه بگوييد و حضرت دعا را ذكر كرد و از جمله در اين دعا آمده «... آن دو رسولت را به مسخره گرفتند و فرزند پيامبرت را كشتند...» و اين گونه مظلوميت مادرش را بيان نمود.

از نگاه امام جواد (عليه السلام)

يكى از ياران امام رضا (عليه السلام) مى‏گويد: نزد على بن موسى الرضا (عليه السلام) بودم كه حضرت جواد را آوردند. او كم‏تر از چهار سال سن داشت. دستش را به زمين زد و سرش را به سوى آسمان بلند كرد و مدتى دراز فكر كرد. حضرت رضا (عليه السلام) به او گفت: فدايت شوم، چرا اين قدر تفكرت طول كشيد؟ فرمود: درباره آنچه با مادرم فاطمه كردند مى‏انديشيدم. سپس حضرت جواد از عقوبت عاملات آن جنايت سخن گفت. يكى از ياران امام جواد (عليه السلام) نيز مى‏گويد: به حضرت عرض كردم، تصميم گرفته بودم به نيابت از شما و پدرتان طواف كنم، ولى به من گفتند: به نيابت از اوصيا طواف نمى‏كنند، حضرت فرمود: چرا، هر چه مى‏توانى طواف كن، جايز است. سه سال بعد دوباره به حضرت عرض كردم: پيشتر از شما درباره طواف به نيابت از شما و پدرتان اجازه گرفتم، و طواف بسيار كردم. سپس چيزى بر دلم افتاد و به آن عمل كردم. پرسيد چه بود؟ گفتم: يك روز از جانب رسول خدا (صلى الله عليه و آله) طواف كردم. حضرت سه بار فرمود: درود خدا بر پيامبر (صلى الله عليه و آله). سپس روز دوم به نيابت از امير المؤمنين (عليه السلام) ، روز سوم امام حسن (عليه السلام)، روز چهارم امام حسين (عليه السلام)، تا روز نهم به نيابت از پدرت، على بن موسى الرضا (عليه السلام) و روز دهم به نيابت از شما.اينان كسانى‏اند كه به ولايتشان معتقدم. حضرت فرمود: در اين صورت به دينى معتقدى كه خدا جز آن را از بندگانش نمى‏پذيرد. عرض كردم: گاهى هم از سوى مادرتان حضرت فاطمه (عليها السلام) طواف كرده‏ام، گاهى هم نه، حضرت فرمود: اِسْتَكْتِر من هذا فانه افضلُ ما انتَ عامِلُه ان شاء اللّه؛ اين را بيشتر انجام بده، اين برترين كارى است كه انجام مى‏دهى ان شاءاللّه. قلب امام نهم، حضرت جواد (عليه السلام) از مهر و محبت مادرش حضرت زهرا (عليها السلام) لبريز بود. آن حضرت هر روز ظهر در مدينه به مسجد پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله) مى‏آمد و صلوات و درود بر پيامبر (صلى الله عليه و آله) مى‏فرستاد و مشام جان خويش را از ياد جد بزرگوارش معطر مى‏ساخت، سپس به سراغ خانه مادرش فاطمه زهرا (عليها السلام) كه در نزديكى قبر پيامبر بود، مى‏رفت و در نهايت ادب و احترام، ابتدا كفش‏ها را از پا در مى‏آورد و آنگاه با دلى سرشار از شور و اشتياق وارد آن خانه كوچك و نورانى مى‏شد و در آنجا به نماز و دعا مى‏پرداخت. ياد حضرت فاطمه زهرا (عليها السلام) هيچ وقت در دل مبارك حضرت جواد (عليه السلام) فراموش نمى‏شد؛ به گونه‏اى كه در ازدواج آن حضرت، احترام وى به مادرش و برتر دانستن او از همه زنان عالم بيشتر نمايان مى‏شود. امام جواد (عليه السلام) داماد خليفه وقت، مأمون عباسى شده بود. به اين سبب در وصلت با ام فضل، دختر خليفه، انتظار مى‏رفت هزاران درهم و دينار مهريه دختر خليفه شود، ولى آن حضرت به خاطر علاقه و احترام فراوانى كه براى مادرش فاطمه زهرا (عليها السلام) قائل بود، حاضر نشد مهريه همسرش بيش از پانصد درهم مساوى مهريه حضرت زهرا (عليها السلام) تعيين گردد.

 از نگاه امام هادى (عليه السلام)

امام هادى (عليه السلام) در روايتى فرمودند: پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله) فرموده است: «انّما سُمّيت ابنتى فاطمه لانّ اللّه عزّوجل فطمها و فَطَمَ من اَحَبّها من النار؛ فاطمه بدان دليل فاطمه ناميده شد كه خداوند عزّوجل، او و دوستانش را از آتش جهنّم به دور نگه مى‏دارد».

 از نگاه امام عسكرى و امام زمان (عليهم السلام)

پيشوايان معصوم الگويى براى ديگر مردم هستند ولى حضرت فاطمه زهرا (عليها السلام) با داشتن فضايل بى‏كران، حجت و الگويى براى امامان بوده است. امام حسن عسكرى (عليه السلام) فرمودند: «نَحن حجج اللّه على خلقه و جدّتنا فاطمة حُجّةُ علينا؛ ما حجت‏هاى خدا بر بندگان هستيم و جدّه ما فاطمه، حجت بر ماست». امام زمان (عجل‏الله تعالى فرجه الشريف) نيز در روايتى فرمودند: «انّ لى فى ابنة رسول اللّه اسوةٌ حسنة؛ دختر رسول خدا (صلى الله عليه و آله) براى من الگو و سرمشقى نيكو است».